Serwis www.pwrze.com używa plików cookies. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na ich użycie
  • 1937

    1937

    • podjęcie decyzji o utworzeniu COP, w tym o budowie Wytwórni Silników;
    • rozpoczęcie wykopów pod budowę zakładu
  • 1938

    1938

    • uruchomienie pierwszych wydziałów produkcyjnych
    • przystąpienie do uruchomienia produkcji silników lotniczych PZInż. Junior i PZInż. Major oraz PEGASUS XX
     
  • 1939-1944

    1939-1944

    • okupacja niemiecka - II wojna światowa
    • podział zakładu między Flugmotorenwerke Reichshof GmbH (włączone do firmy lotniczej Ernest Henschel z Kassel) i Daimler Benz ze Stuttgartu (koncern prowadził zakłady naprawcze silników dla lotnictwa na froncie wschodnim).
  • 1944 (2 sierpnia)

    1944 (2 sierpnia)

    • zakład został przejęty przez rosyjski zarząd wojskowy
  • 1945 (lipiec)

    1945 (lipiec)

    • przekazanie fabryki, która przez kolejne 4 lata nosiła nazwę Państwowe Zakłady Lotnicze, Wytwórnia Silników Nr 2, polskiej administracji
  • 1949

    1949

    • pierwsze wyprodukowane po wojnie silniki lotnicze (M11-D, M11-FR) opuściły halę montażową

  • 1951

    1951

    • WSK otrzymuje status przedsiębiorstwa państwowego - okres dynamicznej rozbudowy.
    • Uruchomiono wydział kuźni
  • 1952

    1952

    • oddanie do użytku hali odlewni aluminium
    • produkcja silników turbinowych Lis-1 do samolotu Mig-15
  • 1954

    1954

    • produkcja silników turbinowych Lis-2A
  • 1955

    1955

    • produkcja silników turbinowych Lis-5 do samolotu Mig-17
    • produkcja silników żużlowych FIS
  • 1958

    1958

    • silniki tłokowe Lit-3 do śmigłowców Mi-1
  • 1961

    1961

    • produkcja silników Asz-62R
  • 1966

    1966

    • rejestracja znaku firmowego 
  • 1968

    1968

    • włączenie do produkcji odlewni precyzyjnej

  • 1969

    1969

    • turbosprężarki i tłumiki drgań - nowa specjalność WSK
  • 1970

    • produkcja morskiej turbiny gazowej TM-1
    • zmiana nazwy zakładu na WSK „DELTA - Rzeszów” 
     
  • 1973

    1973

    • oddanie do eksploatacji nowej odlewni żeliwa
  • 1975

    • zmiana nazwy zakładu na WSK „PZL-Rzeszów” 
    • produkcja silnika PZL-3S

  • 1976

    1976

    • podpisanie kontraktu z Pratt&Whitney Canada
  • 1984

    1984

    • produkcja silnika turbośmigłowego TWD-10B
  • 1986

    1986

    • produkcja silnika PZL-10W
    • budowa nowej galwanizerni
  • 1988

    1988

    • współpraca z Engine Systems (MK-Rail Corporation)
  • 1990

    • umowa licencyjno-kooperacyjna z ABB
  • 1991

    • zakończenie współpracy z krajami RWPG
  • 1992

    1992

    • wznowienie produkcji silników PZL-Franklin
    • program restrukturyzacji - wydzielenie spółek: „TRANS-WSK” i „KONSBUD-WSK”
    • rozszerzenie produkcji nielotniczej; nowi partnerzy: SAME, DEUTZ-FAHR (S+L+H), Volvo
  • 1992-1993

    • restrukturyzacja zakładu - zawarcie ugody bankowej
  • 1993

    • nowi partnerzy w produkcji lotniczej: General Electric, Allied Signal, Hispano-Suiza, Snecma 
  • 1994

    1994

    • przekształcenie WSK w spółkę akcyjną i przyjęcie nazwy WSK „PZL-Rzeszów” S.A.
    • zakończenie prób kwalifikacyjnych w locie silnika K-15
  • 1995

    1995

    • Bureau Veritas Quality International przekazało WSK certyfikat systemu zapewnienia jakości ISO 9001 (21.05)
  • 1996

    • WSK jako pierwsza firma lotnicza w Polsce otrzymała certyfikat JAR-145 (7.02)
    • przedłużenie kontraktu z Pratt & Whitney Canada 
  • 1997

    • uzyskanie certyfikatu JAR-21G, na produkcję sprzętu lotniczego (29.08)
    • 8 lipca - termin składania oświadczeń o zamiarze nieodpłatnego nabycia akcji WSK
  • 2001

    2001

    • 31.01 Minister Skarbu Państwa ogłosił zaproszenie do rokowań w sprawie zakupu akcji Wytwórni
    • 10.04 ostatni etap prywatyzacji - zaproszeni: United Technologies Corporation i Fiat Avio S.pA
    • 20.09 podpisanie, przez UTC i związki zawodowe z WSK, w Hotelu Prezydenckim w Rzeszowie „Pakietu Socjalnego”
    • 21.09 podpisanie w Ministerstwie Skarbu Państwa umowy sprzedaży 85% akcji WSK firmie United Technologies Holding S.A.
    • 7.12 WSK laureatem konkursu „Lider Polskiej Ekologii” (za nową galwanizernię)

     

  • 2002

    • 11.03 przekazanie UTH 85% akcji WSK; rozpoczęcie procedury udostępniania uprawnionym pracownikom 15% akcji WSK
    • 1.07 początek podpisywania umów i wydawanie akcji uprawnionym pracownikom.
  • 2003

    2003

    • I rocznica prywatyzacji – oddanie do użytku, jako pierwszego po kompleksowej modernizacji – wydziału 69
    • inicjatywa powołania „Doliny Lotniczej”
    • WSK laureatem II miejsca w rankingu „Rzeczpospolitej” na najbardziej innowacyjną firmę w Polsce
    • wdrożenie systemu zarządzania przedsiębiorstwem SAP

     

  • 2004

    2004

    • Blacharnia i W54 po kompleksowym remoncie i wyposażeniu w nowoczesne maszyny wznawiają produkcję
    • WSK nominowana do Nagrody Gospodarczej Prezydenta RP w kategorii „Inwestycja zagraniczna w Polsce”
  • 2005

    2005

    • montaż w WSK Rzeszów pierwszego silnika F100 do samolotu F16
  • 2006

    2006

    • Uroczyste przykręcenia ostatniej śruby w produkowanym w WSK Rzeszów silniku F100,
    • WSK otrzymała od Departamentu Obrony USA certyfikat zatwierdzający firmę jako dostawcę wyrobów dla armii Stanów Zjednoczonych,
    • Na terenie firmy Lockheed Martin w Fort Worth w stanie Teksas odbyła się oficjalna prezentacja polskiej wersji wielozadaniowego samolotu bojowego F16, którego silnik zmontowany został w WSK Rzeszów,
    • WSK Rzeszów wyróżniona przez magazyn „Teleinfo” jako jedno z najlepiej zinformatyzowanych przedsiębiorstw w Polsce.
  • 2007

    2007

    • WSK laureatką rankingu „Forbsa” w kategorii Firma Roku 2006 Województwa Podkarpackiego
    • Zakończenie prywatyzacji Zakładu Metalurgicznego – sprzedaż firmie Zamco SA
    • WSK Rzeszów laureatem konkursu Lider Informatyki 2007 w kategorii „Przemysł”
    • Uroczysta jubileuszowa gala w Teatrze im. Wandy Siemaszkowej z okazji 70.rocznicy powstania firmy
    • W Parlamencie Brytyjskim w Londynie wręczono nagrody międzynarodowej organizacji Green Apple Award. WSK została nagrodzona za program redukcji substancji lotnych w kategorii „International Best Practice”
  • 2008

    2008

    • 29 stycznia zmontowanie ostatniego silnika F100 w WSK Rzeszów i zakończenie programu
    • WSK wyróżniona prestiżową nagrodą Arthura Smitha
    • Nagroda Zieloni Bohaterowie 2008 – Green Heroes 2008 za projekt środowiskowy – redukcja lotnych związków organicznych
    • WSK drugi raz z rzędu zwyciężyła w rankingu miesięcznika „Forbes” w kategorii Firma Roku 2007 Województwa Podkarpackiego
    • Sprzedaż wydziału 66 przy ul. Przemysłowej firmie Norbert Polska
    • Rozpoczęcie procesu odlewania łopatek metodą monokrystaliczną
  • 2009

    2009

    • Inauguracja 10 złotych praktyk codziennego zarządzania
    • Wdrożenie programów oszczędnościowych w związku z kryzysem
    • WSK laureatką konkursu Nowin „Złota Setka”
    • Inauguracyjna sesja Politechniki Dziecięcej w WSK (10.10)
    • Utworzenie biznesu remontowego (CRB)
  • 2010

    2010

    • Hamilton Sundstrand inauguruje budowę centrum inżynieryjnego na terenie WSK Rzeszów.
  • 2011

    2011

    • Wydział 67 (Monokryształ) po rozpoczęciu produkcji seryjnej wysłał do odbiorcy pierwszą partię łopatek.
    • W ramach polskiej prezydencji w WSK przebywała grupa dyplomatów akredytowanych przy Unii Europejskiej.
    • W ciągu trzech lat (2009-2011) Politechnika Dziecięca przyjęła 3000 małych studentów.
    • 17.10.  WSK Rzeszów –odwiedził nas Prezydent RP Bronisław Komorowski. To pierwsza wizyta głowy państwa w naszej firmie.

CO MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ?

Lata 80. to jeden z najburzliwszych okresów w historii Polski. W 1980 roku społeczeństwo boleśnie odczuwało skutki kryzysu gospodarczego, życie codzienne stało się koszmarem. Narastającym trudnościom ekonomicznym towarzyszyło coraz większe rozczarowanie społeczne. Nastroje zmieniały się, coraz częściej protestowały załogi, zwłaszcza w wielkich zakładach. W WSK także. W 1980 r. w WSK Rzeszów szczególnie „gorący” był koniec sierpnia i wrzesień.

W wielu wydziałach odbywały się burzliwe zebrania załóg oraz krótkie strajki. Formułowano liczne postulaty, które przekazywano dyrekcji firmy. 9 września rozpoczęły się rozmowy z dyrekcją na temat tych postulatów.

10 września podpisane zostało porozumienie pomiędzy Międzyzakładowym Komitetem Strajkowym a dyrekcją WSK dotyczące utworzenia nowych, samorządnych, niezależnych od partii i pracodawców związków zawodowych. 17 września Międzywydziałowy Komitet Strajkowy przekształcił się w Międzywydziałowy Komitet Robotniczy.

20 września 1981 r. podczas mszy świętej na stadionie Stali Rzeszów ks. bp Ignacy Tokarczuk poświęcił sztandar NSZZ „Solidarność” WSK Rzeszów.
13 grudnia odbyły się wybory Komisji Zakładowej. Przewodniczącym został Adam Matuszczak. „Solidarność” w WSK liczyła 13 500 członków. Ludzie „Solidarności” z WSK wzięli na siebie ciężar i odpowiedzialność budowania struktur związku w regionie. 27 stycznia 1981 r. w WSK przebywał Lech Wałęsa.

Po wprowadzeniu stanu wojennego wielu działaczy „Solidarności” zostało internowanych, więzionych i prześladowanych, wielu prowadziło działalność w podziemiu. Ponowna rejestracja NSZZ „Solidarność” odbyła się 17 kwietnia 1989 r. Dwa miesiące później Adam Matuszczak został wybrany posłem z listy Komitetu Obywatelskiego. 30 września 1989 roku przewodniczącym „Solidarności” w WSK wybrany został Adam Śnieżek.

WSK Rzeszów to jeden z większych zakładów przemysłu lotniczego, który w latach powojennych rozbudowany został na potrzeby głównego odbiorcy, tj. ZSRR. Na rynkach zachodnich wyroby tej gałęzi przemysłu były reprezentowane raczej okazjonalnie, a rynek krajowy był ubogi. Kryzys, który przechodziła cała gospodarka, wyraźnie odbił się na branży lotniczej. W latach 1980-1985 w wytwórni nastąpiło wyraźne zahamowanie inwestycji, choć pomimo ograniczenia możliwości inwestowania w 1981 r. powstał budynek magazynu wyrobów gotowych, utworzono także kolejny wydział produkcyjny przy ul. Przemysłowej. W 1983 r. w Żołyni oddano do eksploatacji drugą halę produkcyjną oraz rozbudowano zaplecze magazynowe wydziałów w Żołyni, Przeworsku i Ropczycach. W strukturze organizacyjnej nie nastąpiły większe zmiany.

W zakresie produkcji od 1980 r. następowała dalsza modernizacja wytwarzanego sprzętu oraz wprowadzanie do produkcji nowych wyrobów. Miejsce produkowanego silnika SO-3 w 1981 r. zajął zmodernizowany SO-3W. W oparciu o własną dokumentację uruchomiono w 1984 r. produkcję silnika tłokowego PZL-3SR do napędu samolotu rolniczego PZL-106AR „Kruk” i PZL-106BR „Kruk” Również w 1984 r. rozpoczęto produkcję silnika turbośmigłowego TWD-10B, który stanowi napęd do samolotu AN-28. Od roku 1986 rozpoczęto produkcję silnika PZL-10W, który razem z przekładniami W-3 stanowi napęd do śmigłowca PZL „Sokół”. Rozwojowi produkcji napędów lotniczych towarzyszył postęp w technologii i metodach wytwarzania.
Bardzo śmiałym rozwiązaniem było zaprojektowanie i wykonanie przez modelarnię w 1985 r. automatycznych wtryskiwarek do wykonywania modeli woskowych, a także zaprojektowanie dwustanowiskowych automatycznych strzelarek przeznaczonych do wykonywania dużych form i rdzeni. W odlewni żeliwa w 1985 r. przekazano do eksploatacji nową zmechanizowaną linię formowania odlewów średniej wielkości FA-87.

 
Na przestrzeni lat 1985-1988 wartość produkcji systematycznie wzrastała. Utrzymywano jej lotniczy charakter. Jej poziom w 1988 r. w stosunku do 1985 r. charakteryzują następujące wskaźniki dynamiki:

 

  • sprzedaż produkcji własnej i usług wg bieżących cen zbytu - 242,7 proc.
  • sprzedaż produkcji własnej i usług wg bieżących cen realizacji - 267,3 proc.
  • sprzedaż produkcji własnej i usług wg porówny walnych cen realizacji - 122,4 proc.



Zatem średnioroczny przyrost produkcji w tym okresie wyniósł 6,8 proc. Wynik ten należy uznać za znaczne osiągnięcie, jeśli uwzględni się fakt, iż w 1988 roku przedsiębiorstwo zatrudniało o 3,8 proc. mniej pracowników niż w 1985 roku. W okresie tym nastąpiły istotne zmiany w strukturze produkcji. Udział procentowy poszczególnych branż całej produkcji sprzedanej wynosił:

 
Branża Rok 1985 Rok 1988

Branża lotnicza 57,5 proc. 54,1 proc.
Branża silników 13,8 proc. 13,9 proc. wysokoprężnych
Branża metalurgiczna 21,0 proc. 26,2 proc.
Pozostała produkcja 7,8 proc. 5,8 proc.

Razem 100,0 proc. 100,0 proc.

 

Spadek udziału produkcji lotniczej w całości sprzedaży spowodował również obniżenie się udziału w całości realizowanych zadań produkcji specjalnej z jednoczesnym wzrostem udziału produkcji cywilnej.

Wyszczególnienie Rok 1985 Rok 1988

Produkcja specjalna 61,7 proc. 57,4 proc.
Produkcja cywilna 38,3 proc 42,6 proc.

Razem 100,0 proc. 100,0 proc.

 

Nastąpiły także zmiany strukturalne, w wyniku których wzrósł udział produkcji eksportowej przy równoczesnym zmniejszeniu produkcji dla kraju. Lista bezpośrednich odbiorców produktów z WSK obejmowała 23 kraje, a pośrednich 4. Odbiorcami wyrobów były: ZSRR, CSRR, Bułgaria, Węgry, NRD, Rumunia, Kuba, KRL-D, Wielka Brytania, Kanada, Holandia, Grecja, Maroko, Indie, Nikaragua, Szwecja, RFN, Libia, Syria, Irak, Iran, Włochy, Belgia, a pośrednio: Tajlandia, Indonezja, Sudan, Peru. Powodem do dumy była współpraca z PWC Kanada. Początkowo przez dwa lata wykonywane były dwie pozycje części, zaś od 1978 r. zawarty został kontrakt na wykonanie poważnego już procentu części zespołu silnika. Z roku na rok produkcja eksportowa do kanadyjskiego odbiorcy stawała się jakościowo coraz lepsza. W 1983 r. podpisany został z tą firmą kolejny kontrakt. Wyroby produkowane w Rzeszowie zyskiwały za oceanem coraz wyższą renomę i WSK stała się jednym z najlepszych 33 dostawców dla PWC, za co 8 lutego 1983 r. została uhonorowana specjalnym dyplomem.

Wyszczególnienie Rok 1985 Rok 1988

Udział eksportu 37,5 proc. 42,3 proc.
Udział produkcji krajowej 62,5 proc. 57,7 proc.

Razem 100,0 proc. 100,0 proc.

 

W latach 1985-1989 realizowana przez przedsiębiorstwo produkcja eksportowa w ujęciu globalnym była opłacalna. Świadczą o tym wskaźniki ponoszonych kosztów na uzyskanie 1 zł eksportu według cen transakcyjnych. Wyniosły one: w 1985 r. - 0,67; w 1986 r.


- 0,69; 1987 r. - 0,66; 1988 r. - 0,52; 1989 r. - 0,56. Zanotowano jednak zróżnicowany poziom opłacalności poszczególnych wyrobów. W zakresie wszystkich podstawowych wyrobów uzyskano opłacalność (oczywiście w zróżnicowanym stopniu) z wyjątkiem silnika TWD-10B, co było wynikiem braku możliwości negocjowania wyższej ceny dewizowej od odbiorcy zagranicznego (ZSRR) oraz wzrastającymi ciągle kosztami wykonania. Na opłacalność eksportu wpływała jego struktura kierunkowa. Przeważająca część eksportu kierowana była do tzw. pierwszego obszaru płatniczego (Wschód) - w 1988 r. ponad 75 proc. Tymczasem polityka wyraźnie preferowała drugi obszar płatniczy (Zachód). W dodatku w latach 1986-1989 następował systematyczny spadek dopłat wyrównawczych do eksportu.


W 1985 r. wynosiły one 1,5 proc. sprzedaży eksportowej, a w 1989 r. - 0,9 proc. W 1985 roku dotyczyły one głównie zespołów i części produkowanych do PWC, co wiązało się z niepełnym wówczas opanowaniem produkcji tych elementów. W 1989 r. były to dopłaty wyłącznie do silnika TWD-10B.

Liczebność załogi przedsiębiorstwa w latach 1985-1989 obniżyła się o 851 osób, z czego o 651 osób w grupie bezpośrednio produkcyjnej. Zmniejszenie zatrudnienia było m.in. wynikiem zmniejszenia się atrakcyjności pracy w przedsiębiorstwach państwowych oraz wysokimi wymaganiami kwalifikacyjnymi.

80 proc. pracowników posiadało staż pracy powyżej 5 lat. Płace były mało motywacyjne i miały charakter socjalny. Wynagrodzenia poszczególnych grup były mało zróżnicowane. Spłaszczenie średnich płac nastąpiło szczególnie w 1988 i 1989 roku w wyniku silnych działań roszczeniowych związków zawodowych.

Długotrwały kryzys końca lat 80. i rozkład gospodarki nakazowo-rozdzielczej wpływał także niekorzystnie na WSK, która choć produkowała nowoczesne wyroby, stawiała na postęp naukowo-techniczny, dbała o wprowadzanie lepszych rozwiązań naukowo-technicznych, to jednak nie inwestowała w takim tempie, jak poprzednio.

Do 1987 roku w WSK wyprodukowano

 

  • ponad 28 000 silników lotniczych,    * ponad 29 000 przekładni lotniczych,
  • ponad 237 000 turbodoładowarek,
  • ponad 786 000 tłumików drgań skrętnych,
  • ponad 42 000 sprzęgieł elastycznych,
  • ponad 373 000 sztuk odlewów i odkuwek,
  • ponad 345 000 pomp zębatych wysokociśnienio   wych,
  • 2239 silników do samochodów „Mikrus”,
  • 11 343 wytwornice gazu (tzw. pulsopyle),
  • 252 motocykle żużlowe FIS,
  • 65 elektrodrążarek.



W latach 1949-1987 zgłoszono 26 094 projekty racjonalizatorskie.


Na budowę zakładu w latach 1937-1939 wydatkowano 36 mln zł. Po wojnie, do 1987 r., wydano 25,5 mld zł.


W porównaniu do 1938 r. moc produkcyjna zakładu wzrosła o 8,5 raza, a powierzchnia użytkowa o 8,8 raza.

Pratt & Whitney Rzeszów S.A. 2015 Wszelkie prawa zastrzeżone.                        Polityka Prywatności
CMS Ideo   Powered by: Edito